Indeks Wolności Prasy jest tworzony w oparciu o odpowiedzi na ankiety, wysłane do ponad 100 dziennikarzy, którzy są członkami organizacji partnerskich Reporterów bez Granic, naukowców, prawników, obrońców praw człowieka.

Ankieta zawiera pytania o ataki na dziennikarzy i naciski na media. Przykładowe pytania: Ilu dziennikarzy zostało zabitych, zaginionych, torturowanych, porwanych, aresztowanych, rannych, podsłuchiwanych? Ilu zostało pod presją polityczną zwolnionych z pracy? Czy winni przestępstw wobec dziennikarzy zostali ukarani? Czy istnieje cenzura i autocenzura? Czy państwo ma wpływ na politykę redakcyjną? Jaki jest dostęp opozycji do mediów? Jakiej kontroli podlega internet?

W 2012 r. Polska znalazła się na 24 miejscu na ocenianych 179 państw; w 2006 roku byliśmy na 58 miejscu, najgorszym w ostatnim 10-leciu, razem z Fiji i Hong-Kongiem. Później pozycja Polski rosła: w 2007 - 56, 2008 - 47, 2009 -37, 2010 -32.

Pierwsze miejsca Indeksu Wolności Prasy zajmują tradycyjnie państwa nordyckie oraz Holandia, Austria i Szwajcaria. W rankingu 2012 r. bardzo wysokie, trzecie miejsce zajęła Estonia. Przed Polską z krajów b. obozu komunistycznego są Czechy (14). Na przedostatnim, 178 miejscu jest Korea Północna (za nią, na ostatnim miejscu, jest Erytrea); Chiny są na 174, Kuba -167, Arabia Saudyjska - 158, Rosja - 142, USA -47, Francja - 38, W. Brytania - 28, Niemcy-16.